Bên bờ bắc sông Hương, sau những lớp tường thành rêu phong và hào nước, là Đại Nội Huế – nơi từng là trung tâm quyền lực của triều Nguyễn, triều đại phong kiến cuối cùng của Việt Nam (1802–1945). Đây là điểm đến không thể bỏ qua của bất kỳ ai đến cố đô.

Đại Nội là gì?

Kinh thành Huế gồm nhiều vòng thành lồng vào nhau. Hoàng thành là vòng thành thứ hai, bảo vệ các cung điện quan trọng nhất của triều đình và các miếu thờ tổ tiên nhà Nguyễn. Bên trong Hoàng thành là Tử Cấm thành – nơi dành riêng cho vua và hoàng gia. Hoàng thành và Tử Cấm thành thường được gọi chung là Đại Nội.

Hoàng thành có mặt bằng gần vuông, mỗi bề khoảng 600 m, tường gạch cao 4 m, dày 1 m, bao quanh là hào nước. Thành có bốn cửa: Ngọ Môn (phía nam, cửa chính), Hiển Nhơn (đông), Chương Đức (tây) và Hòa Bình (bắc).

Xây dựng trong ba thập kỷ

Hoàng thành được khởi công năm 1804 dưới thời vua Gia Long, nhưng phải đến năm 1833, đời vua Minh Mạng, mới hoàn chỉnh toàn bộ hệ thống cung điện với khoảng 147 công trình. Mọi công trình được bố trí trên một trục đối xứng; trục chính giữa chỉ dành cho vua, hai bên tuân theo nguyên tắc "tả nam hữu nữ", "tả văn hữu võ".

Những công trình tiêu biểu

  • Ngọ Môn – cổng chính, lớn nhất trong bốn cổng, nơi tổ chức lễ duyệt binh, lễ Truyền lô (xướng danh tiến sĩ tân khoa) và lễ Ban sóc (ban lịch năm mới).
  • Điện Thái Hòa – nơi cử hành lễ Đại triều mỗi tháng hai lần (ngày 1 và 15 âm lịch), lễ đăng quang, lễ mừng thọ vua.
  • Tử Cấm thành – khu sinh hoạt của vua và hoàng gia, với điện Cần Chánh, điện Càn Thành, cung Khôn Thái, điện Kiến Trung, Duyệt Thị Đường (nhà hát cung đình)…
  • Thế Miếu – nơi thờ các vua triều Nguyễn; trước Thế Miếu là Hiển Lâm Các và Cửu Đỉnh – chín chiếc đỉnh đồng lớn khắc hình núi sông, sản vật của đất nước.

Di sản Thế giới đầu tiên của Việt Nam

Năm 1993, Quần thể Di tích Cố đô Huế – trong đó Đại Nội là trung tâm – được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới, trở thành di sản thế giới đầu tiên của Việt Nam. Về sau, Nhã nhạc cung đình Huế cũng được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể.

Vẻ đẹp kiến trúc cung đình

Các cung điện ở Đại Nội đều làm theo kiểu "trùng thiềm điệp ốc" – nhà kép hai mái trên một nền, đặt trên nền đá cao. Mái lợp ngói lưu ly tráng men vàng (Hoàng lưu ly) hoặc xanh (Thanh lưu ly), cột sơn son thếp vàng với họa tiết rồng mây. Nội thất trang trí theo lối "nhất thi nhất họa" – một bài thơ kèm một bức tranh – với rất nhiều thơ chữ Hán. Tất cả đặt giữa hồ nước, vườn hoa, cầu đá và cây cổ thụ, tạo nên vẻ uy nghiêm mà vẫn thơ mộng.

Gợi ý tham quan

Hãy dành ít nhất nửa ngày cho Đại Nội. Đi từ Ngọ Môn, qua cầu Trung Đạo bắc qua hồ Thái Dịch, vào điện Thái Hòa, rồi khám phá Tử Cấm thành và khu Thế Miếu. Buổi tối, một số khu vực mở cửa với ánh đèn lung linh. Xem video trong thẻ địa điểm để cảm nhận không khí cổ kính trước chuyến đi.