Người ta hay gọi Tràng An là "vịnh Hạ Long trên cạn": những khối núi đá vôi dựng đứng giữa cánh đồng lúa và dòng sông xanh, những chiếc thuyền nan len lỏi qua các hang động xuyên núi. Nhưng Tràng An không chỉ là một bức tranh thiên nhiên – nơi đây còn lưu dấu người tiền sử và kinh đô đầu tiên của nhà nước phong kiến tập quyền Việt Nam.

Một quần thể rộng lớn

Quần thể danh thắng Tràng An nằm ở tỉnh Ninh Bình, cách Hà Nội khoảng 100 km về phía nam. Quần thể gồm nhiều khu vực từng được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt: khu du lịch sinh thái Tràng An, Tam Cốc – Bích Động, cố đô Hoa Lư, chùa Bái Đính… Kết nối tất cả là hệ sinh thái rừng đặc dụng Hoa Lư trên núi đá vôi, cùng đất ngập nước và hệ thống sông, hồ, đầm – tổng diện tích khoảng 12.252 ha.

Di sản thế giới kép

Ngày 23/6/2014, tại Doha (Qatar), Ủy ban Di sản Thế giới nhất trí công nhận Quần thể danh thắng Tràng An là di sản thế giới hỗn hợp – đáp ứng cả tiêu chí văn hóa và thiên nhiên. Đây là di sản hỗn hợp đầu tiên của Việt Nam và đến nay vẫn là di sản thế giới kép đầu tiên và duy nhất ở Đông Nam Á.

  • Về thiên nhiên: Tràng An có cảnh quan karst ngoạn mục (tiêu chí vii) và là minh chứng quan trọng về quá trình địa chất, các đợt biển tiến – biển lùi (tiêu chí viii).
  • Về văn hóa: các hang động lưu giữ dấu vết người tiền sử thích nghi với biến đổi môi trường qua hàng chục nghìn năm (tiêu chí v).

Đi thuyền xuyên hang

Trải nghiệm nổi tiếng nhất là đi thuyền dọc các dòng sông như sông Ngô Đồng, sông Sào Khê, suối Tiên… xuyên qua những hang động tối và mát lạnh, rồi bất chợt mở ra những thung lũng xanh bao quanh bởi vách núi. Một số hang tiêu biểu: hang Tối, hang Sáng, hang Nấu Rượu, động Thiên Hà, động Tiên, hang Bụt, hang Tam Cốc.

Ở khu Tam Cốc, con thuyền đi giữa những cánh đồng lúa nằm lọt giữa núi đá – đẹp nhất vào mùa lúa chín (khoảng cuối tháng 5 đến đầu tháng 6).

Cố đô Hoa Lư

Trong quần thể có cố đô Hoa Lư – kinh đô của hai triều Đinh và Tiền Lê trong thế kỷ X, trước khi Lý Thái Tổ dời đô ra Thăng Long năm 1010. Núi đá vôi bao quanh tạo thành tòa thành tự nhiên vững chắc. Hiện còn đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng và đền thờ vua Lê Đại Hành.

Những điểm khác trong quần thể

  • Hang Múa – leo khoảng 500 bậc đá lên đỉnh núi để ngắm toàn cảnh Tam Cốc.
  • Chùa Bái Đính – quần thể chùa lớn với khu chùa cổ trên núi và khu chùa mới quy mô bề thế.
  • Bích Động – ngôi chùa nằm trong lòng núi, được mệnh danh "Nam thiên đệ nhị động".
  • Vườn chim Thung Nham – nơi hàng nghìn con cò, vạc trở về mỗi chiều.

Từ màn ảnh đến hiện thực

Cảnh quan Tràng An từng xuất hiện trong bộ phim Hollywood Kong: Skull Island (Kong: Đảo Đầu lâu). Một phim trường với những túp lều chóp nhọn của "thổ dân" đã được dựng lại trong khu du lịch, thu hút nhiều du khách đến chụp ảnh.

Hãy xem video đi thuyền trong thẻ địa điểm để cảm nhận nhịp mái chèo trên sông giữa núi non Tràng An.